Günümüz Fıkıh Problemleri
Deneme Ara Sınavı 9
1.

Kutup bölgelerine yakın yerlerde yaşayanlardan yatsı namazının sorumluluğu düştüğünü savunan görüş aşağıdakilerden hangisini reddetmiştir? 

Doğru Cevap: "D" Allah’ın “namaz kılın” emri ile günde 5 vakit namaz kılınması gerektiğini
Soru Açıklaması

Diğer tüm seçenekler yatsı namazının sorumluluğunun düşmesine sebep olarak ifade edilen durumlar iken D seçeneği yani ilahi emir bu namazın kılınması zorunluluğuna işarettir. Doğru cevap D seçeneğidir. 

2.

Bu yaklaşımların sahipleri, belirli mezheplerin fıkıh eserlerinde yer alan görüş ve açıklamaları çoğunluk itibariyle evrensel ve değişmez hükümler olarak görürler. Bunların günümüz fıkıh problemleri için de yeterli çözümler sunduğunu, dolayısıyla yeni içtihatlara çok fazla ihtiyaç olmadığını düşünürler. Bu kişiler yeni ictihat söylemlerine de büyük tepki gösterirler. 

Yukarıda özellikleri verilen günümüz fıkıh problemleri çözüm yaklaşımlarından hangisidir?

Doğru Cevap: "B" Gelenekselci/taklitçi yaklaşımlar
Soru Açıklaması

Gelenekselci/taklitçi yaklaşımlar: Bu yaklaşımların sahipleri, belirli mezheplerin fıkıh eserlerinde yer alan görüş ve açıklamaları çoğunluk itibariyle evrensel ve değişmez hükümler olarak görürler. Bunların günümüz fıkıh problemleri için de yeterli çözümler sunduğunu, dolayısıyla yeni içtihatlara çok fazla ihtiyaç olmadığını düşünürler. Bu kişiler yeni ictihat söylemlerine de büyük tepki gösterirler. Günümüzde bu anlayışın taraftarları giderek azalmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

3.
“Hilâli görünce oruca başlayınız ve hilali görünce bayram ediniz.” hadisi ramazan ayı ve Ramazan Bayramı öncesinde hilâlin araştırılmasına işaret etmektedir. Bu sebeple hangi aylarının 29. günleri akşamında güneş battıktan sonra hilâlin doğup doğmadığı gözlemlenmektedir?
Doğru Cevap: "E" Şaban-Ramazan
Soru Açıklaması

“Hilâli görünce oruca başlayınız ve hilali görünce bayram ediniz.” hadisi ramazan ayı ve Ramazan Bayramı öncesinde hilâlin araştırılmasına işaret etmektedir. Bu sebeple Şaban ve Ramazan aylarının 29. günleri akşamında güneş battıktan sonra hilâlin doğup doğmadığı gözlemlenmektedir. Her iki durumda da eğer hava bulutlu ve bu yüzden hilâl görünmüyorsa Şaban ve Ramazan ayları otuz güne tamamlanır.

4.
Bebek ölümleri artmıştır Yaşam kalitesi artmıştır Yaşam süresi ortalaması artmıştır

Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri Modern tıbbın geliştirdiği sağlık alanındaki çalışmaların faydalarındandır?

Doğru Cevap: "D" II ve III
Soru Açıklaması

Son yıllarda tıp ve sağlık alanında çok hızlı gelişmeler yaşanmaktadır. Kendini sürekli yenileyen tıp teknolojisi insanlığın önüne her gün yeni tedavi seçenekleri sunmaktadır. Modern tıbbın geliştirdiği tedavi imkânları günümüzde birçok hastalığı ölümcül olmaktan çıkarmıştır. Koruyucu ve tedavi edici yeni yöntemler sayesinde bebek ölümleri azalmakta, yaşam kalitesi artmakta ve ortalama yaşam süresi uzamaktadır. Diğer taraftan günümüzde çok hızlı ilerleyen hücre çalışmaları ve gen teknolojisi sağlık, tarım hayvancılık, gıda, kimya, enerji gibi alanlarda eşi görülmemiş imkânlar ve fırsatlar yaratmaktadır.

5.

Aşağıdakilerden hangisi İslam Dininin kıyamete kadar baki kalmasını sağlayan temel metinlerdir?

Doğru Cevap: "B"  Kur’ân-ı Kerîm ve Hz. Peygamber’in sünneti.
Soru Açıklaması

İslâm inancına göre dinin özü asla değişmez. Değişmeyerek insanlığın son dini, ilahî vahyin son halkası olarak kıyamete kadar görevini ifa edecektir. Kur’ân-ı Kerîm ve Hz. Peygamber’in sünneti bu dinin değişmeden kıyamete kadar bâkî kalmasını sağlayan iki temel metindir.

6.

Herhangi bir gıda maddesinin dinî-fıkhî hükmü konusunda şüpheye düşüldüğünde, ilke veya ayrıntı düzeyinde yasaklayıcı bir delil bulunmadığı sürece onun helal olduğu kabul edilecektir." 

Söz konusu ilkenin istılahtaki ismi nedir?

Doğru Cevap: "C" İbahe
Soru Açıklaması

Fıkıh bilginlerinin büyük çoğunluğuna göre, "eşyada asıl olan ibâhadır." Dolayısıyla dinî bir belirleme bulunmadığı sürece yasaktan ve haramdan söz edilemez. Yeme-içmeyle ilgili hususlar da, bu kural çerçevesinde değerlendirilir. Kur’ân-ı Kerim’de, yeryüzünde ne varsa hepsinin insan için yaratıldığı, göklerde ve yerde bulunan her varlık ve imkânın Allah’tan bir lütuf olmak üzere insanın emrine verildiği belirtilir (Bakara 2/29; Câsiye 45/13). “Allah’ın kulları için yarattığı güzel giysileri ve temiz yiyecekleri kim haram kıldı?” (A’râf 7/32) buyrulmak suretiyle bu hususun teyit edilmesi son derece önemlidir.

7.
Ülkemizde Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu 16.04.1942 tarih ve 211 sayılı kararıyla otopsi yapmanın dinen caiz olduğu hükmünü açıklamıştır. Fakat bazı din bilginleri otopsiyi caiz görmemektedir. Aşağıdakilerden hangisi bunun altında yatan sebeplerden biridir?
Doğru Cevap: "D" insanın dirisi için de ölüsü için de geçerli olan saygı durumu
Soru Açıklaması

Bugün uygulandığı şekli ile otopsi Müslüman bilginler arasında tereddütle karşılanmıştır. Bunun temel gerekçesi şudur: İslam dini insanı mükerrem bir varlık olarak görmekte ve insana saygı üzerinde ısrarla durmaktadır. Bu bakış insanın dirisi için de ölüsü için de geçerlidir. İslam'da ölülere ve kabirlere saygı gösterilmesi ve bunların keyfi müdahalelere karşı korunması dini bir vecibe olarak kabul edilmektedir. Hz. Peygamber'in şu hadisi de bunu desteklemektedir: "Ölünün kemiğini kırmak, diri iken kemiğini kırmakgibidir" (Ebu Davûd, "Cenâiz", 60). Bazı bilginler bu ve benzeri delillere dayanarak otopsinin, özellikle de bilimsel ve eğitim amaçlı otopsinin caiz olmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir.

8.

Aşağıdakilerden hangisi "sonradan meydana gelen, insanlar için zorluk veya sıkıntı doğuran durumlar" anlamına gelen fıkıh türüdür?

Doğru Cevap: "A" Nevâzil
Soru Açıklaması

Nevâzil, Arapça nâzile kelimesinin çoğuludur. Sözlükte "sonradan meydanagelen, insanlar için zorluk veya sıkıntı doğuran durum" anlamına gelir. Bukelime, bir fıkıh terimi olarak klasik fıkıhta ve günümüzde sözlük anlamıylabağlantılı bir şekilde kullanılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

9.

Aşağıdakilerden hangisi ibadelerle ilgili hükümlerden biridir?

Doğru Cevap: "B" Teravih namazının cemaatle kılınması
Soru Açıklaması

Miras payları, kadınların iddet günleri, hadler (ceza miktarları), kefaretler, hayvanların boğazlanma şekli, zekât nisap ve oranları miktarlarla ilgili hükümlerdir.  Teravih namazının cemaatle kılınması ibadelerle ilgili hükümlerdendir. Doğru cevap B seçeneğidir.

10.

Toplum hayatında işlenen bütün suç ve cezalar aşağıdaki kavramlardan hangisinin kapsamında düzenlenmektedir?

Doğru Cevap: "E" Ukûbât
Soru Açıklaması

Toplum hayatında işlenen bütün suç ve cezalar ise ukûbât kapsamında düzenlenmektedir.

11.

Fıkıh tarihi içerisinde kadınların özel durumlarında oruç tutabileceklerine dair bir tartışma yokken günümüzde bu durum bir tartışma konusu haline gelmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi "Kadınların Özel Hallerinde Oruç Tutabileceği Görüşü"nün altında yatan unsurlardan biri değildir?   

Doğru Cevap: "E" Hadislerde kadınların bu haldeyken tutmadıkları oruçlar olarak bahsedilmesi
Soru Açıklaması

Diğer tüm seçeneklerde özel halde oruç tutabilmenin nedenleri ifade edilirken E seçeneğinde ise hadislerde kadınların bu haldeyken tutmadıkları oruçlar olarak bahsedilmesi özel halde tutulmayan bir oruca delildir. Doğru cevap E seçeneğidir. 

12.

Aşağıdakilerden hangisi sun'î döllenme ve tüp bebekle ilgili caiz görülen uygulamalardandır?

Doğru Cevap: "E" Kocanın spermi ve karısının yumurtası alınarak dışarıda döllendirilmesi ve oluşan embriyonun aynı kadının rahmine yerleştirilmesi.
Soru Açıklaması

Caiz Görülen Uygulamalar? Kocanın spermi ve karısının yumurtası alınarak dışarıdadöllendirilmesi ve oluşan embriyonun aynı kadının rahmineyerleştirilmesi.? Kocanın sperminin alınarak mikroenjeksiyon yöntemi ile karısının dölyatağı veya rahminde uygun bir yere yerleştirilmesi.

13.

Genel anlamda insanın Tanrı, diğer insan ve varlıklarla ilişkilerini düzenleyen ve onlarla ilgili davranışlarının temelini oluşturan kurallar bütününe ne denir?

Doğru Cevap: "D" Din
Soru Açıklaması

Din iki taraf arasındaki ortak ilişkiler bakımından da bu ilişkileridüzenleyen prensip, nizam ve yolun adıdır. Din niteliği gereği sadece Tanrıve kul arasındaki bağ ve ilişkiyle sınırlı olmayıp, aynı zamanda insanın diğerinsan ve varlıklarla ilişkilerini de içerir. Bu yüzden din genel anlamda insanınTanrı, diğer insan ve varlıklarla ilişkilerini düzenleyen ve onlarla ilgilidavranışlarının temelini oluşturan kurallar bütünüdür. Doğru cevap D seçeneğidir.

14.

Aşağıdakilerden hangisi günümüz fıkıh problemlerinin çözümünde "Yeni selefîci yaklaşımları" içermektedir? 

Doğru Cevap: "B" Aslî kaynaklara dönüş çağrısını dillendiren ve ictihada aşırı vurgu yapan bu yaklaşım, fıkıh üretiminin ilk dönemlere gidilerek oradan yeniden başlatılması fikrini savunmaktadır.
Soru Açıklaması

Yeni selefîci yaklaşımlar: Bu yaklaşım klasik fıkıh birikimi ve geleneğini büyük ölçüde yok sayan veya reddeden bir anlayışa sahiptir. Aslî kaynaklara dönüş çağrısını dillendiren ve ictihada aşırı vurgu yapan bu yaklaşım, fıkıh üretiminin ilk dönemlere gidilerek oradan yeniden başlatılması fikrini savunmaktadır.

15.

Fıkıhta, dinin yasak ettiği bir şeyi yapmaya veya yemeye mecbur eden duruma ne ad verilir?

Doğru Cevap: "D" Zaruret
Soru Açıklaması

İslam dininde bazı hükümler belirli miktarlar ifade etmekte ve bunların bizzat Şâri` (Allah ve Resulü) tarafından belirlendiği kabul edilmektedir. Fıkıh terminolojisinde bunlara mukadderât adı verilmektedir. Nevâzil, Arapça nâzile kelimesinin çoğuludur. Sözlükte "sonradan meydana gelen, insanlar için zorluk veya sıkıntı doğuran durum" anlamına gelir. Muameleat; alışveriş, kira, şirketler, evlilik, miras, vasiyet gibi insanlararası ilişkileri düzenleyen kuralların tamamını ifade eder. Mecelle, Tanzimat'tan sonra İslam dini kurallarına göre hazırlanan Osmanlı medeni kanunudur. Zaruret ise fıkıhta "dinin yasak ettiği bir şeyi yapmaya veya yemeye mecbur eden durum" anlamında kullanılan bir terimdir. Doğru cevap D seçeneğidir.

16.

Bir beraberliğin evlenme olarak değer kazanabilmesi için her şeyden önce zorunlu olan nedir?

Doğru Cevap: "C" Hür irade
Soru Açıklaması

Her şeyden önce bir beraberliğin evlenme olarak değer kazanabilmesi için, karşılıklı hür irade zorunludur.

17.

Bir veya birden fazla nassı gerektiğinde metin dışı unsurları da dikkate alarak kendi iç bütünlüğü ve birbirleriyle ilişkisi bağlamında anlama ve yorumlama faaliyetinin genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: "A" Fıkıh
Soru Açıklaması

Dinî literatürde ilk ve en geniş anlamıyla fıkıh, bir veya birden fazla nassı gerektiğinde metin dışı unsurları da dikkate alarak kendi iç bütünlüğü ve birbirleriyle ilişkisi bağlamında anlama ve yorumlama faaliyetinin genel adıdır.

18.

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri günümüz fıkıh problemlerinin oluşma sebeplerindendir? 

I) Ulaşım araçlarındaki gelişme ve yerleşim merkezlerinin büyümesi.

II) Gök cisimlerinin hareketlerinin en ince detaylarına kadar hesaplanması.

III) Tarım alanlarının yetersizliği ve verimli alan arayışı.

IV) Modern şirket tipleri, bankacılık, yeni para sistemi, kıymetli evrak, faiz, kredi kartı.

V) Uzay ve dünya arasında bağlantıların sağlanması çalışmaları.

Doğru Cevap: "D" I, II ve IV
Soru Açıklaması

Ulaşım araçlarındaki gelişme ve yerleşim merkezlerinin büyümesi yolculuk mesafesi, namazların birleştirilmesi, uçakta ve otobüste namaz, mikat yerleri gibi meselelerin yeni şartlar ışığında yeniden ele alınmasını gerektirmiştir. Gök cisimlerinin hareketlerinin en ince detaylarına kadar hesaplanması, dinî günlerin ve vakitlerin hesapla tespiti tartışmalarını gündeme getirmiştir. 

Günümüzün kökten değişen maliye, finans ve ticaret alt yapısı klasik fıkıh geleneğinde ele alınmayan birçok yeni kurum, kavram ve meseleyi fıkıhçıların gündemine taşımıştır. Modern şirket tipleri, bankacılık, yeni para sistemi, kıymetli evrak, faiz, kredi kartı, enflasyon, sigorta, yeni akit türleri bunlara örnek olarak verilebilir.

19.

Aşağıdakilerden hangisi haramların, hem tıbbî hem de dinî ve manevî sebeplere dayanmasına örnek olarak verilebilir?

Doğru Cevap: "D" Domuz etinin müslümanlara haram olması
Soru Açıklaması

Domuzun, birçok hastalık sebebini bünyesinde taşıdığı ve insan sağlığına verdiği zararların öldürücü boyutlara ulaşabildiği ise, artık bilimsel bir hakikat durumundadır. Domuzun haram oluşunu, sadece sağlık açısından zararlı olmasıyla açıklamak isabetli olmaz. Bir kere dinî yasaklar, bilinen ve ispatlanmış zarar ve sakıncalar yanında, henüz ortaya konulamamış birçok sakıncayı da ihtiva ederler. 

20.
Evlenmenin çevreye duyurulması, Meşru çerçevede oyun ve eğlence tertip edilmesi, Misafirlere ikramda bulunulması, Nikâhın evlerde akdedilmesi, Akde en az yüz kişinin tanıklık etmesi.

Yukarıdakilerden hangileri nikâh akdiyle ilgili biçimsel bazı hususlar arasında yer almaktadır?

Doğru Cevap: "A" I, II ve III
Soru Açıklaması

Açıklığı sağlamanın bir gereği olmak üzere, diğer bütün akidlerden farklı olarak nikâh akdiyle ilgili biçimsel bazı hususlar da söz konusudur. Evlenmenin çevreye duyurulması, meşru çerçevede oyun ve eğlence tertip edilmesi, misafirlere ikramda bulunulması, nikâhın mescitlerde akdedilmesi, akde en az iki kişinin tanıklık etmesi gibi.

TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.