İslam Hukukuna Giriş
Deneme Ara Sınavı 10
1.

Aşağıdakilerden hangisi klasik İslam düşüncesinde şer’i ilimler arasında yer almaz?

Doğru Cevap: "C" Esatir
Soru Açıklaması

Esatir, efsanelere dayanan masal, hikaye ve benzeri anlatılardır. Bu nedenle şer’i ilimler arasında yer almaz. 

2.

Başka canlıların davranışları ile eşyanın hareketini içine almamakta, yalnızca beşerî davranış anlamına gelmekte olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: "E" Amel
Soru Açıklaması

Amel, başka canlıların davranışları ile eşyanın hareketini içine almamakta, yalnızca beşerî davranış anlamına gelmektedir. Amel kavramı, kişilerin dış organları ile yaptıkları davranışların yanı sıra, etkileri dışa yansıyan içsel davranışlarını içermektedir. 

3.

Aşağıdakilerden hangisi mükteseb arızadır?

Doğru Cevap: "A" Sarhoşluk
Soru Açıklaması

Müktesep arızalar, gerçekleşmesinde kişinin rolü bulunan arızalardır. Haram yolla olan sarhoşluk, kişinin, bilerek haram olan maddeleri almasıyla olan sarhoşluktur ve mükteseb arızadır.

4.
Nasların metinlerinin farklı şekilde anlaşılması İslam hukukçularının sünnet konusundaki birikimlerinin farklı olması İslam hukukçularının farklı hukuki nosyonlara sahip olmaları İslam hukukçularının bulundukları sosyal çevrelerin benzer olması Siyasi yönelim farklılıklarının fıkhi eğilimler üzerindeki etkisi

Hangileri İslam hukukuçularının ihtilaf sebeplerindedir?

Doğru Cevap: "E" I, II, III ve V
Soru Açıklaması

İhtilaf olgusunun farklı noktalardaki beliriş tarzlarını şöyle sıralamak mümkündür: Nasların metinlerinin farklı şekilde anlaşılması, hükümde görüş ayrılıklarına yol açmıştır. İslam hukukçularının sünnet konusundaki birikimlerinin farklı olması, ictihad konusunda farklılıklara neden olmuştur. İslam hukukçularının farklı hukuki nosyonlara sahip olmaları, kimi nassların illetleri ve kimi hükümlerin amaçları hakkında farklı sonuçlara varmalarına sebep oluyor, bu da ister istemez ictihad farklılığını gerektiriyordu. İslam hukukçularının bulundukları sosyal çevrelerin farklı olması ictihad farklılıklarını da beraberinde getirmiştir. İslam hukukçularının ihtilafları bağlamında anılması yerinde olan diğer bir faktör de siyasi yönelim farklılıklarının fıkhi eğilimler üzerindeki etkisidir. 

5.

Aşağıdakilerden hangisi Hanefilere göre teklif hükümlerinden biridir?

Doğru Cevap: "D" Mübah
Soru Açıklaması

Cevaplar içinde sadece Mübah kelimesi Hanefilere bir teklif hükmüdür. Diğer cevaplar Usulcülere göre teklif hükümleridir. 

6.

Başka canlıların davranışları ile eşyanın hareketini içine almamakta, yalnızca beşerî davranış anlamına gelmekte olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: "E" Amel
Soru Açıklaması

 Amel, başka canlıların davranışları ile eşyanın hareketini içine almamakta, yalnızca beşerî davranış anlamına gelmektedir. Amel kavramı, kişilerin dış organları ile yaptıkları davranışların yanı sıra, etkileri dışa yansıyan içsel davranışlarını içermektedir. 

7.

Hz. Peygamber döneminde hükümler hangi ilkeye göre vaz edilir?

Doğru Cevap: "C" Kolaylık ilkesi
Soru Açıklaması

Hz. Peygamber döneminde hükümlerin vaz edilişi sırasında gözetilen temel amaçlar içerisinde kolaylık ilkesi yer almaktadır. İlahi iradenin mükelleflerin zorluk ve sıkıntı içerisinde kalmasını değil, bilakis kolaylaştırmayı hedeflediği bizzat Kur’ân’da açıklanmıştır (Bakara, 2/185; Nisa, 4/28; Maide, 5/6).  

8.
İctihad teşvik edilmemiştir. Bağlayıcılık açısından naslar ile aynı derecededir. Bazı naslar amaçsal yoruma tabi tutulmuşlardır. Nas bulunmayan konularda ictihad etmişlerdir. Yaptıkları ictihad faaliyetine re’y denir.

Hangileri sahabe döneminde ictihad faaliyetlerinin özelliklerindedir?

Doğru Cevap: "E" III, IV ve V
Soru Açıklaması

Sahabe döneminde ictihad faaliyetlerinin taşıdığı bazı özellikleri şu şekilde sıralamak mümkündür: İctihad geniş bir şekilde uygulanmış ve teşvik edilmiştir. Sahabe İctihad sonucu ulaşılan hükümler, nassların açık hükümleriyle bağlayıcılık açısından aynı derecede tutulmamıştır. Bu dönemde, belli illet ve hikmetlere dayandığı düşünülen nasların, zamanın ve şartların etkisi sonucu illetlerinde bir değişme yaşandığı kanısıyla, ga^i^ (amaçsal) yoruma tabi tutuldukları görülmektedir. Sahabe dönemi hukukçuları nas bulunmayan konularda çözüme ulaşmak için ictihad etmişlerdir. Yaptıkları ictihad faaliyeti genel olarak re’y adı altında ifade edilmiştir. 

9.

I. İctihad teşvik edilmemiştir.II. Bağlayıcılık açısından naslar ile aynı derecededir.III. Bazı naslar amaçsal yoruma tabi tutulmuşlardır.IV. Nas bulunmayan konularda ictihad etmişlerdir.V. Yaptıkları ictihad faaliyetine re’y denir.Hangileri sahabe döneminde ictihad faaliyetlerinin özelliklerindedir?

Doğru Cevap: "E" III, IV ve V
Soru Açıklaması

Sahabe döneminde ictihad faaliyetlerinin taşıdığı bazı özellikleri şu şekilde sıralamak mümkündür: İctihad geniş bir şekilde uygulanmış ve teşvik edilmiştir. Sahabe İctihad sonucu ulaşılan hükümler, nassların açık hükümleriyle bağlayıcılık açısından aynı derecede tutulmamıştır. Bu dönemde, belli illet ve hikmetlere dayandığı düşünülen nasların, zamanın ve şartların etkisi sonucu illetlerinde bir değişme yaşandığı kanısıyla, ga^i^ (amaçsal) yoruma tabi tutuldukları görülmektedir. Sahabe dönemi hukukçuları nas bulunmayan konularda çözüme ulaşmak için ictihad etmişlerdir. Yaptıkları ictihad faaliyeti genel olarak re’y adı altında ifade edilmiştir. 

10.

Hangisi hicri ikinci asrın başlarından, dördüncü asrın ortalarına kadar uzanan zaman diliminde fıkıh çalışmalarının oldukça ilgi görmesinin nedenlerindendir?

Doğru Cevap: "B" İslam’a yeni giren insanların ameli konularla ilgili birçok meselenin hükmünü öğrenme istemesi
Soru Açıklaması

Müctehid imamlar döneminde fıkıh çalışmalarının yoğunluğunun ve itibarının artmasını, buna bağlı olarak sistemleştirme ve ekolleşmenin gerçekleşmesini açıklamak amacıyla bazı faktörler üzerinde durulmuştur: Bu dönem, Abbasilerin iktidarda olduğu zaman dilimine denk gelmektedir. Emevileri iş başından uzaklaştırarak iktidara gelen Abbasiler, toplum üzerinde meşruiyet kazanmak ve etkinliklerini artırmak amacıyla dini konulara ve ilim adamlarına ilgi göstermiş, bu alandaki çalışmaları teşvik etmiştir. İslam’a yeni giren, farklı gelenek ve kültürlere sahip insanların ameli konularla ilgili birçok meselenin hükmünü öğrenme ihtiyacı hissetmesi de İslam hukuku alanındaki çalışmalara hız vermiştir. Bu dönem hukukçuları, hukuk alanında sistemleşmeye imka^n verecek bir gelenek ve alt yapıya dayanma şansına sahip olmuşlardır. Müctehid imamlar döneminde döneme adlarını veren, hukuki konularda üstün yeteneklere sahip kabiliyetli hukukçular yetişmiş, bunların etrafında “mezhep” adıyla anılan hukuki yapılanmalar gerçekleşmiştir. Tedvin ve ekolleşme için gerekli ortamın oluşması ilgili faaliyetleri kolaylaştırmıştır. 

11.

İnsanların birbirleriyle ilişki kurmalarını sağlayan yapıya ne ad verilir?

Doğru Cevap: "A" Toplumsal düzen
Soru Açıklaması

İnsanlar arasında gerçekleşen ilişkiler, sayısız denilecek ölçüde fazla, çok yönlü ve yapısal bakımdan karmaşıktır. İnsanların yaşamsal gereksinimlerine kavuşabilmeleri, sözü edilen ilişkilerin belli bir düzen içinde kurulabilmesine bağlıdır. İnsanların birbirleriyle ilişki kurmalarını sağlayan yapıya toplumsal düzen diyoruz. 

TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.